Mai một dần trang phục dân tộc Dao

(BLC) - Nền kinh tế thương mại hóa len lỏi vào từng ngõ ngách của bản làng vùng cao đang làm mất dần những giá trị văn hóa vô giá…

Trang phục của người Dao có vẻ đẹp độc đáo, những nét riêng mà chỉ thoáng nhìn cũng không thể nhầm lẫn với dân tộc khác. Trang phục không chỉ thể hiện văn hóa riêng mà còn là truyền thống bao đời nay của họ. Khác với các dân tộc khác, người Dao sống quần cư trong các bản vùng cao, xa các trung tâm đô thị và sự giao lưu với các dân tộc khác có phần hạn chế nên bản sắc riêng của dân tộc vẫn được bảo tồn. Đó là kiến trúc nhà ở, ngôn ngữ hay trang phục. Nhưng hiện nay, trang phục đang có những mai một khá nhanh.

Giờ đây hình ảnh những tốp phụ nữ Dao tập trung thêu thùa rất hiếm gặp.

Cách đây khoảng 10 năm, khi đến với vùng đồng bào Dao ở huyện Sìn Hồ hay Tam Đường dễ dàng bắt gặp những tốp nam nữ người Dao từ già đến trẻ mang trên mình bộ trang phục truyền thống. Những bộ trang phục đó không chỉ mang tính thẩm mĩ thuần tuý mà còn chứa đựng đặc thù văn hoá truyền thống của dân tộc Dao. Vậy mà không biết từ khi nào, những bộ trang phục truyền thống ấy đồng bào dần ít sử dụng. Phải chăng do nhịp sống hiện đại đã len lỏi sâu vào nếp sống, nếp nghĩ của bà con? Họ không còn dành nhiều thời gian cho việc may vá, thêu thùa như trước nữa mà thay vào đó là những bộ trang phục của người Kinh được mua ở chợ.

Cùng một câu hỏi, tôi hỏi đến mười người, thì đều nhận được câu trả lời giống như anh Chẻo A Xoang (bản Phăng Sô Lin 2, xã Phăng Sô Lin, huyện Sìn Hồ): “Bây giờ, trang phục dân tộc chỉ diện trong ngày lễ, tết thôi, bà con, nhất là thanh niên toàn mặc quần áo như người Kinh rồi”.

Quả thật, có đi vào tận các bản người Dao cũng chỉ thấy một số người già còn mặc trang phục truyền thống. Và, trang phục của đàn ông Dao đang báo động dấu hiệu mai một mạnh nhất. Hầu hết những người đàn ông chỉ sắm cho mình một hoặc hai bộ quần áo truyền thống để mặc trong lễ tết, hội hè và thậm chí có người chỉ mua cho mình được một cái quần may theo kiểu truyền thống. Hình ảnh người đàn ông mặc quần tây, áo phông vào những ngày hè hoặc mặc những chiếc áo khoác từ miền xuôi mang lên đang rất phổ biến.

Với phụ nữ Dao, tuy sự mai một về trang phục không mạnh mẽ như ở nam giới nhưng thực tế vẫn không còn nhiều người mặc trang phục truyền thống nữa. Không ít phụ nữ Dao dù sống tận bản xa cũng đã không còn mặc trên mình bộ quần áo truyền thống nữa và những thanh niên nam nữ cũng đã thay trang phục truyền thống bằng quần bò, áo sơmi. Riêng trẻ em, trang phục hầu hết đã bị “Kinh hoá”.

Chúng tôi vào thăm Trường Tiểu học xã Phăng Sô Lin mà ngỡ mình đang ở một trường dưới xuôi bởi chỉ có lác đác vài học sinh mặc quần áo dân tộc Dao. Lên một số trường ở xã Hồ Thầu (huyện Tam Đường) cũng đều bắt gặp hình ảnh trang phục tương tự như ở Phăng Sô Lin. Điều đáng ngại là từ nhỏ các em đã không được mặc trang phục truyền thống thì khi lớn lên liệu có yêu thích và gìn giữ được trang phục truyền thống hay không.

Vào các bản của người Dao mấy năm gần đây phụ nữ ngồi thêu vá cũng ít dần, may chăng cũng chỉ có những người già. Hình ảnh những tốp phụ nữ Dao tập trung thêu thùa cũng thật hiếm gặp.

Bà Phàn Thị Gển, 72 tuổi (bản Khèo Thầu, xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường) thở dài: “Thanh niên bây giờ không thích ngồi may vá thêu thùa nữa đâu, chúng thích mặc quần áo người Kinh hơn. Chỉ còn một số ít người già thích mặc thôi”.

Trang phục của người Dao có sự mai một nhanh như vậy trước hết là do tác động của kinh tế thị trường. Cùng với sự vào cuộc của cơ quan chức năng, cần nâng cao ý thức bảo vệ của người dân bản địa về bảo tồn văn hóa nhằm giữ gìn văn hóa trang phục truyền thống đặc sắc của dân tộc Dao.

Tường Lam

• Bình luận

Các tin tức khác

		Độc đáo tục nhuộm trứng đỏ

		Ẩm thực của người Dao Khâu

		Nghệ thuật múa truyền thống người Hà Nhì

		Góp phần làm phong phú đời sống văn hóa dân tộc Mông

		Liên hoan Phim tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 6

Ca sĩ người Việt tại Nhật Bản hát “Tiếng biển”